header 2018 def

Wat een Tom Pouce te maken heeft met electronica? Sinds vanmiddag alles.

Ik ben bij mijn cliënt Barend. Daar kom ik al járen over de vloer om hem te helpen overzicht te scheppen in zijn huis. Vanmiddag gaan we aan de slag op de logeerkamer. Er staat een slaapbank, die op dit moment niet uitgeklapt kan worden door alle dozen die er voor staan. We ontdekken twee stapels lege kartonnen dozen (hoera, snel opgeruimd en niet zwaar!), en dan een doos vól oude electronicaprojecten. De schroefjes, schuifjes en weerstandjes zitten dik onder het stof, de meters electriciteitskabel hangen er los bij, met soms nog een wiebelig stekkertje eraan. Soms ook niet. Het meeste verdwijnt zonder pardon in een plastic tas die ik later bij de milieustraat ga inleveren.

Eén van de projecten vangt mijn aandacht. Die gekke gele doosjes waar schuifjes op gemonteerd zijn...ze komen me zo bekend voor.... Barend draait zich naar me toe en vraagt lachend of ik weet waar die gele doosjes van gemaakt zijn. Ik pak er één vast en weet het dan zeker. Die gele kleur, dat plastic, die afmeting: het zijn de maatbakjes van zelfmaak-tom pouce uit de jaren '70. Langwerpige gele dozen, verpakt in cellofaan. Ze waren toen hartstikke hip, mijn moeder kocht ze regelmatig voor als we bezoek kregen. Het bladerdeeg zat er al gebakken bij, de gele pudding klopte je met melk op, en daarna kneep je zo'n zakje glazuur uit over het bladerdeeg-dekseltje. Een kind kon de was doen. Ik heb ze al jaren niet meer gezien, weet niet eens of zoiets nog te krijgen is. De gele room van de moderne tom pouce kan er in elk geval niet aan tippen.

En ik moet lachen om Barend, die zo inventief een tweede leven gaf aan die bakjes. Vanmiddag kijkt hij er nog een keer goed naar. Dan stopt hij het hele handeltje in de zak voor de milieustraat. De tijd van electronica solderen is voor hem voorbij, net als die van de zelfmaak-tom pouce. Geef hem maar een lekker stuk chocola.

Toen ik vanmorgen binnenliep bij mijn vaste vrijdagochtend-cliënt, viel ik bijna om van schrik. Haar ene oog was afgeplakt, het andere bont en blauw en met een dikke pleister erboven. Alsof ze in de boksring had gestaan. Ze had misschien niet verloren, maar wel flink geïncasseerd. Het bleek allemaal minder spannend natuurlijk: een kort wandelingetje buiten de deur zonder rollator en bij de entree van het wooncomplex letterlijk op haar gezicht gevallen. Ook de benen zaten vol blauwe plekken. Gelukkig had ze niets gebroken, het had zoveel erger kunnen zijn.

Toch blijkt het een nieuw signaal van wat de familie en ik de laatste maanden zien gebeuren. Het gaat allemaal niet zo lekker meer. De mobiliteit, het geheugen (niet zo gek als je al een eindje boven de 90 bent), het in beweging komen. Steeds meer moeite met beslissingen nemen, en vooral met het voortdurende afscheid nemen. Niet alleen van spullen, vooral van vaardigheden en herinneringen. Afscheid nemen van plannen die wel gemaakt, maar nooit meer uitgevoerd zullen worden. Het ene moment laat ze berusting zien, het andere moment is ze duidelijk aangedaan of komt ze terug op eerder genomen besluiten. Dat doet pijn om te zien, ook omdat ik het zag gebeuren bij mijn eigen moeder, en nu ook bij mijn schoonmoeder. Je weet zo ongeveer hoe de toekomst eruit ziet, en dat is een moeilijk plaatje.

In overleg met de familie stop ik een tijdje met de bezoeken en het opruimen en ordenen. Al die veranderingen brengen nu teveel onrust met zich mee. Tegen de tijd dat de verhuizing naar een zorgcentrum dichterbij komt, spring ik weer bij als dat nodig is. Mevrouw gaat zich fijn bezighouden met dingen die ze echt leuk vindt om te doen. Zo komen zij en haar familie er ook beter achter wat er straks bij de verhuizing naar een zorgcentrum wel en niet mee hoeft. Ik ben het hartgrondig met deze beslissing om tijdelijk te stoppen eens. Na een paar dikke zoenen bij het afscheid zegt ze nog een keer: "ik heb er zo van genoten als je kwam." Wat een mooi cadeau. Tot over een tijdje, lieve mevrouw K.!